Một câu hỏi luôn được đặt ra đối với các doanh nghiệp trong bước đầu thành lập doanh nghiệp là “Lựa chọn loại hình doanh nghiệp nào cho phù hợp với nhu cầu kinh doanh”. Có thể nói việc lựa chọn được cho mình một loại hình doanh nghiệp phù hợp nhất là điều vô cùng quan trọng. Tuy nhiên, để xác định được đâu mà loại hình mà mình đang tìm kiếm là một việc không hề dễ dàng bởi pháp luật doanh nghiệp ở Việt Nam hiện nay ghi nhận các loại hình doanh nghiệp, bao gồm: Doanh nghiệp tư nhân, Công ty hợp danh, Công ty TNHH một thành viên, Công ty TNHH hai thành viên trở lên và Công ty cổ phần.
Do đó, Nam Bình Dương đưa ra một số tiêu chí so sánh sự khác biệt giữa các loại hình doanh nghiệp kể trên thông qua bảng dưới đây qua đó giúp chủ doanh nghiệp có thể hiểu hơn về đặc điểm của các loại hình doanh nghiệp và lựa chọn được loại hình phù hợp với nhu cầu kinh doanh.
| Tiêu chí | Doanh nghiệp tư nhân (DNTN) | Công ty hợp danh (CTHD) | Công ty TNHH (Công ty TNHH một thành viên và Công ty TNHH hai thành viên trở lên | Công ty cổ phần (CTCP) |
| Tư cách pháp nhân | – Không có tư cách pháp nhân | – Có tư cách pháp nhân | – Có tư cách pháp nhân | – Có tư cách pháp nhân |
| Trách nhiệm của chủ sở hữu | – Chủ DNTN chịu trách nhiệm vô hạn với các nghĩa vụ của công ty (chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản riêng của bản thân) | – Thành viên hợp danh chịu trách nhiệm vô hạn đối với các nghĩa vụ nợ của công ty.
– Thành viên góp vốn chịu trách nhiệm hữu hạn với nghĩa vụ nợ của công ty. |
– Chủ sở hữu chịu trách nhiệm hữu hạn với các nghĩa vụ của công ty (chịu trách nhiệm dựa trên số vốn đã góp hoặc cam kết góp) | – Chủ sở hữu chịu trách nhiệm hữu hạn với các nghĩa vụ của công ty (chịu trách nhiệm dựa trên số vốn đã góp hoặc cam kết góp) |
| Cơ cấu tổ chức và quản lý | – Chủ DNTN là chủ sở hữu duy nhất của DNTN. Chủ DNTN vừa là người sở hữu vừa là người quản lý của công ty. DNTN có thể thuê (tổng) giám đốc để quản lý công ty.
– Chủ sở hữu bắt buộc là người đại diện theo pháp luật của công ty. |
– CTHD phải có tối thiểu hai thành viên hợp danh góp vốn thành lập công ty
– CTHD có hội đồng thành viên bao gồm toàn bộ thành viên hợp danh và thành viên góp vốn |
– Công ty TNHH một thành viên có thể có hội đồng thành viên. Nếu không có hội đồng thành viên công ty được quản lý bởi chủ sở hữu và (tổng) giám đốc. Một trong hai chủ thể này phải là người đại diện pháp luật cho công ty
– Công ty TNHH hai thành viên trở lên bắt buộc có hội đồng thành viên bao gồm tất cả các thành viên góp vốn là cá nhân và (các) người đại diện theo ủy quyền của các thành viên góp vốn là tổ chức |
– CTCP có cơ cấu tổ chức quản lý phức tạp nhất trong các loại hình doanh nghiệp và tách bạch rõ ràng giữa việc sở hữu và quản lý hoạt động của công ty
– CTCP có đại hội đồng cổ đông bao gồm các chủ sở hữu của công ty – Hội đồng quản trị trong CTCP có nhiệm vụ quản lý hoạt động kinh doanh – Ngoài ra, CTCP có thể có ban kiểm soát hoặc ủy ban kiểm soát có nhiệm vụ giám sát hoạt động của đại hội đồng cổ đông và hội đồng quản trị của công ty. |
| Khả năng huy động vốn | – DNTN không có khả năng huy động vốn kể cả huy động vốn dưới hình thức vay vốn ngân hàng | – Không được phép phát hành các loại chứng khoán để huy động vốn.
– Có thể vay ngân hàng để bổ sung nguồn vốn. |
– Được phép phát hành một số loại chứng khoán như trái phiếu, trái phiếu riêng rẻ.
– Có thể vay ngân hàng để bổ sung nguồn vốn. |
– Được phép phát hành các loại chứng khoán.
– Có thể vay ngân hàng để bổ sung nguồn vốn. |
